Jak powinien poruszać się Twój koń? cz.4

Wiemy z poprzednich części, że ruch od piętki pozwala na zamortyzowanie uderzenia kopyta o ziemię przez zapewnienie poprawnej mechaniki i odpowiedniego ukrwienia.

W tej części dowiemy się, dlaczego konie mogą nie chodzić od piętki i co się wtedy dzieje.

Niestety u „typowych” koni domowych strzałka gąbczasta jest bardzo często niedorozwinięta, zdolna przenosić zaledwie niewielki ułamek obciążeń, którym jest poddawana.

Po lewej strzałka gąbczasta niedorozwinięta i odpowiadające mu kopyto, po prawej strzałka gąbczasta dobrze rozwinięta.

Po lewej strzałka gąbczasta niedorozwinięta i odpowiadające mu kopyto, po prawej strzałka gąbczasta dobrze rozwinięta.

Skutkuje to niechęcią do obciążania tylnej części kopyta, bo jest to dla konia bolesne. Galaretowata tkanka tłuszczowa jest w stanie chronić dostatecznie obecne tam zakończenia nerwowe przy nacisku, jaki generuje masa źrebięcia, ale nie dorosłego konia.

Aby uniknąć bólu i chronić głębsze struktury przed uszkodzeniem, koń stojąc przenosi ciężar na przód kopyta, przyjmując tzw. postawę podsiebną. Bardzo często jest ona opisywana jako nieprawidłowość budowy, podczas gdy w rzeczywistości jest w głównej mierze wynikiem osłabienia struktur w tylnej części kopyta.

Wpływ kondycji aparatu amortyzującego kopyta na postawę: okuty (po lewej), bezpośrednio po rozkuciu (środek), „bosy” po rehabilitacji (po prawej) [zdjęcia przedstawiają tego samego konia]

Wpływ kondycji aparatu amortyzującego kopyta na postawę: okuty (po lewej), bezpośrednio po rozkuciu (środek), „bosy” po rehabilitacji (po prawej) [zdjęcia przedstawiają tego samego konia]

Nie jest to pozycja naturalna, bo bardzo obciąża mięśnie, prowadząc do ich zmęczenia i przykurczów. W naturalnej, neutralnej pozycji mięśnie nie „trzymają” konia, jest on „zawieszony” nad ustawionymi pionowo kończynami przednimi – to dlatego konie mogą spać na stojąco.

Niechęć do obciążania tyłu przedniego kopyta powoduje nieprawidłową postawę – koń przenosi ciężar do przodu i zamiast „być zawieszony” na przednich kończynach bez wysiłku, napina mięśnie – głównie trójgłowy ramienia (m. triceps brachii), naramienny (m. deltoideus) i czworoboczny (m. trapezius). Ale nie tylko - cały układ mięśniowo-szkieletowy będzie poddany nienaturalnym obciążeniom, dlatego Jednocześnie z usuwaniem przyczyn tych długotrwałych napięć, do ich całkowitego pozbycia się może być konieczna pomoc w postaci masażu.

Niechęć do obciążania tyłu przedniego kopyta powoduje nieprawidłową postawę – koń przenosi ciężar do przodu i zamiast „być zawieszony” na przednich kończynach bez wysiłku, napina mięśnie – głównie trójgłowy ramienia (m. triceps brachii), naramienny (m. deltoideus) i czworoboczny (m. trapezius). Ale nie tylko – cały układ mięśniowo-szkieletowy będzie poddany nienaturalnym obciążeniom, dlatego jednocześnie z usuwaniem przyczyn tych długotrwałych napięć, do ich całkowitego pozbycia się może być konieczna pomoc w postaci masażu.

Do tego dochodzą dalsze problemy z kopytami, bo nie zostały one skonstruowane do przenoszenia większości ciężaru na przedniej ścianie.

Z kolei odciążenie tyłu kopyta w ruchu, skutkuje tak zwanym ruchem od palca.

Ruch od palca - przód kopyta pierwszy uderzy o ziemię.

Ruch od palca – przód kopyta pierwszy uderzy o ziemię.

Zanim powiemy, czym skutkuje ruch od palca, powinniśmy móc porównać go z ruchem od piętki.

Kiedy kopyto ląduje od piętki, wszystkie stawy kończyny prostują się i nie zmieniają orientacji swojego zgięcia w momencie przeniesienia na nie ciężaru.

Kiedy kopyto ląduje od piętki, wszystkie stawy kończyny prostują się i nie zmieniają orientacji swojego zgięcia w momencie przeniesienia na nie ciężaru.

Kiedy kopyto ląduje od piętki, wszystkie stawy kończyny prostują się i nie
zmieniają orientacji swojego zgięcia w momencie przeniesienia na nie ciężaru.

Uderzenie od piętki – rozkład sił.

Uderzenie od piętki – rozkład sił. Na żółto zaznaczone ścięgno mięśnia zginacza głębokiego palców.

Dlaczego to takie ważne? Kopyto nie jest w stanie rozproszyć całej energii uderzenia, więc pozostałe obciążenia wędrują w górę kończyny, a dzięki wyprostowaniu nogi, rozkładają się równomiernie pomiędzy wszystkie stawy.

Kiedy kopyto ląduje od palca, stawy kończyny tworzą wypukły łuk, który w momencie przeniesienia ciężaru zostaje przegięty w drugą stronę.

Kiedy kopyto ląduje od palca, stawy kończyny tworzą wypukły łuk, który w momencie przeniesienia ciężaru zostaje przegięty w drugą stronę.

Kiedy kopyto ląduje od palca, stawy kończyny tworzą wypukły łuk, który w momencie przeniesienia ciężaru zostaje przegięty w drugą stronę.

Wykrok kończyny jest przez to skrócony.

Porównanie wykroku tego samego konia przed i po rehabilitacji.

Porównanie wykroku tego samego konia przed i po rehabilitacji.

Stawy zostają obciążone nierównomiernie, największy ciężar zaczyna przenosić staw kopytowy (w momencie uderzenia) i pęcinowy (w momencie dostawienia tyłu kopyta).

    Uderzenie od palca – rozkład sił. Linia palca załamuje się w stawie kopytowym, który przyjmuje największe obciążenia.

Uderzenie od palca – rozkład sił. Linia palca załamuje się w stawie kopytowym, który przyjmuje największe obciążenia.

Nadmierne obciążenia przenoszone są na więzadła trzeszczki, które po dłuższym czasie ulegają uszkodzeniu, prowadząc do tzw. syndromu trzeszczkowego.

Aparat zawieszający trzeszczkę, składający się z więzadeł łączycych ją z sąsiadującymi kośćmi i chrząstkami kopytowymi.

Aparat zawieszający trzeszczkę, składający się z więzadeł łączycych ją z sąsiadującymi kośćmi i chrząstkami kopytowymi.

Kopyto ma znacznie gorszą amortyzację – całość uderzenia zostaje przejęta przez kości i stawy (bo przód puszki kopytowej uderzający w ziemię jest przyrośnięty bezpośrednio do kości kopytowej), zamiast przez struktury amortyzujące położone w tylnej części kopyta. Dodatkowo stopniowo zawęża się, bo nie jest rozpychane przez uderzającą o ziemię strzałkę, upośledzając coraz bardziej krążenie i amortyzację. Róg ściera się nierównomiernie, bo przód kopyta za każdym krokiem wbija się w ziemię.

Lądowanie od palca powoduje również zwiększony nacisk ścięgna mięśnia zginacza głębokiego palców na trzeszczkę kopytową.

Na niebiesko zaznaczona trzeszczka kopytowa, na czerwono prześlizgujące się po niej ścięgno mięśnia zginacza głębokiego palców.

Na niebiesko zaznaczona trzeszczka kopytowa, na czerwono prześlizgujące się po niej ścięgno mięśnia zginacza głębokiego palców.

W momencie lądowania ścięgno to jest równocześnie rozciągane w dwóch przeciwległych kierunkach. Jednocześnie dzieje się kilka rzeczy: kąty wsporowe są dociskane do podłoża,  staw pęcinowy obniża (zgina) się (aparat zawieszający pęcinę amortyzuje część uderzenia), ale ponieważ koń porusza się do przodu – reszta kończyny (na rysunku widoczne nadpęcie) również przesuwa się do przodu, naciągając ścięgno.

W chwili stawiania kopyta od palca ścięgno zginacza głębokiego rozciągane jest z jednej strony przez obniżające się kąty wsporowe, a z drugiej przez przeginający się staw pęcinowy (żółte strzałki).

W chwili stawiania kopyta od palca ścięgno mięśnia zginacza głębokiego rozciągane jest z jednej strony przez obniżające się kąty wsporowe, a z drugiej przez przeginający się staw pęcinowy (żółte strzałki).

Obciążenie to dodatkowo drastycznie się zwiększa, jeżeli ruch jest pozbawiony amortyzacji (okute kopyto) lub odbywa się na twardej nawierzchni. Doprowadza to w końcu do zapalenia więzadeł trzeszczki kopytowej i powstania dalszych uszkodzeń w tym rejonie.

Podsumowanie

Co się dzieje kiedy aparat amortyzujący jest słabo wykształcony:
– odciążenie tyłu kopyta w stój – postawa podsiebna,
– odciążenie tyłu kopyta w ruchu – ruch od palca.
Koń musi zgiąć nogę, żeby przód kopyta uderzył pierwszy, co skutkuje:
– widocznym gołym okiem skróceniem wykroku,
– tym, z czego nie zdajemy sobie sprawy czyli niekorzystnie działającymi siłami.

 

    Porównanie sił działających przy uderzeniu od piętki i od palca.

Porównanie sił działających przy uderzeniu od piętki i od palca.

Tworzy się circulus vitiosus (błędne koło). Koń chodzi od palca, bo ma słaby aparat amortyzujący, a ma słaby aparat amortyzujący, bo chodzi od palca.

Jakkolwiek ruch od palca zawsze osłabia aparat amortyzujący (brak stymulacji), tak on sam nie jest powodowany tylko przez słaby tył kopyta.

O przyczynach ruchu od palca w kolejnej, ostatniej części.

Wizualizacje 3D pochodzą z programu HoofExplorer.

Zostaw komentarz!

Dodaj komentarz poniżej, albo trackback ze swojej strony. Możesz także
zasubskrybować komentarze przez RSS
Bądź miły, pisz na temat, nie spamuj.

Strona obsługuje Gravatar. Zarejestruj się na Gravatar.

Bądź zawsze na bieżąco!

Nie chcesz przegapić nowych artykułów lub  terminów warsztatów?

Polub nas na Facebooku!

Mogą Cię zainteresować:close